چرا ندانستن اصطلاحات عطری، خرید عطر را به قمار تبدیل میکند؟
خیلی از ما وقتی وارد فروشگاه عطر میشویم یا نقدهای اینترنتی را میخوانیم، با واژههایی مثل «سیاژ»، «لانگویتی»، «ادوپرفیوم»، «فلنکر»، «ابسولو» یا «نیش» روبهرو میشیم،کلماتی که در نگاه اول شیک و حرفهای به نظر میرسند، اما اگر معنای واقعیشان را ندانیم، میتوانند ما را کاملاً گمراه کنند.در این حالت، خرید عطر از یک تجربه لذتبخش، به یک قمار پرریسک تبدیل میشود.به عنوان مثال:
✔️عطری میخریم که بعد از چند ساعت محو میشود و گله میکنیم «ماندگاری نداره».
✔️یا عطری هدیه میدهیم که با شخصیت طرف مقابل همخوانی ندارد.
✔️نسخههای فلنکر یا ابسولو را میبینیم و تصور میکنیم فروشنده میخواهد ما را فریب دهد.
✔️گاهی حتی بهخاطر پدیدهای به نام «خستگی بویایی»، رایحه را حس نمیکنیم و بیدلیل فکر میکنیم عطر بیکیفیت یا تقلبی است.
واقعیت این است که خیلی وقتها مشکل از عطرها نیست؛ مشکل از ندانستن زبان عطر است.وقتی سواد عطری نداشته باشیم، نهتنها از تجربهی عطر لذت نمیبریم، بلکه احساس میکنیم «عطر با ما هماهنگ نیست». در حالیکه اگر این زبان را بلد باشیم، خرید آگاهانهتر میشود و عطر میتواند به بخشی از هویت شخصی و حتی برند فردی ما تبدیل شود.
مفاهیم پایهای بویایی؛ الفبای درک عطر
نت (Note) و هرم بویایی؛ ساختار پنهان هر عطر
هر عطر مثل یک داستان سهپردهای طراحی میشود؛ داستانی که در طول زمان روی پوست شما روایت میشود، نه در یک لحظه.
نت آغازین (Top Note)
اولین برخورد شما با عطر است؛ شروعی سریع، شفاف و زودگذر.معمولاً شامل مرکبات، نعناع یا نتهای سبز است.عمر تقریبی: ۱۵ تا ۳۰ دقیقه.این بخش برای جلب توجه طراحی شده، نه ماندگاری.
نت میانی (Heart Note)
قلب واقعی عطر؛ جایی که شخصیت اصلی شکل میگیرد.اغلب شامل گلها، ادویهها یا نتهای آروماتیک است.عمر تقریبی: ۲ تا ۴ ساعت.اگر عطری «حالوهوای خاص» دارد، معمولاً از این مرحله میآید.
نت پایه (Base Note)
ستون فقرات عطر و عامل اصلی ماندگاری.چوبها، مشک، کهربا، وانیل و رزینها در این لایه حضور دارند.عمر تقریبی: ۴ تا ۱۲ ساعت یا حتی بیشتر.این همان بخشی است که بعد از چند ساعت، عطر را «واقعی» میکند.
✅️آکورد (Accord)؛ وقتی نتها تبدیل به یک حس مستقل میشوند
آکورد یعنی ترکیب چند نت که در کنار هم، یک حس بویایی مستقل و قابلتشخیص ایجاد میکنند؛ چیزی فراتر از جمع سادهی اجزا.برای مثال:
آکورد چرمی میتواند از ترکیب قیر غان، صمغ و ادویه ساخته شود.
آکورد کهربایی معمولاً از وانیل و بنزوئین شکل میگیرد.
آکورد آبی با مولکولهایی مثل کالون و ترکیبات مرکباتی ساخته میشود.
آکوردها دلیل این هستند که گاهی میگوییم:«این عطر بوی چرمی میدهد»، حتی اگر در لیست نتها، چرم بهطور مستقیم ذکر نشده باشد.
✅️سیاژ (Sillage)؛ ردپای نامرئی شما
سیاژ به ردبوی عطری گفته میشود که بعد از حرکت شما در فضا باقی میماند.اگر عطری سیاژ بالایی داشته باشد، حضور شما حتی بعد از ترک فضا هم احساس میشود.
✅️پروجکشن (Projection)؛ شعاع حضور رایحه
پروجکشن یعنی عطرتان تا چه فاصلهای و با چه قدرتی توسط اطرافیان حس میشود.عطری ممکن است ماندگار باشد، اما پروجکشن ضعیفی داشته باشد؛ یا برعکس، در ساعات ابتدایی بسیار قوی پخش شود و بعد سریع فروکش کند.
✅️لانگویتی (Longevity)؛ دوام عطر روی پوست
لانگویتی به مدتزمان ماندگاری رایحه روی پوست یا لباس اشاره دارد.این ویژگی فقط به غلظت مربوط نیست؛ نوع پوست، شرایط آبوهوا و حتی سبک زندگی نقش مهمی دارند.
📌ماندگاری و پخش بو عطر یعنی چی؟
❗️ نکته مهم: چرا یک عطر روی افراد مختلف متفاوت عمل میکند؟
لانگویتی و حتی پخش بوی یک عطر، فقط به کیفیت یا غلظت آن مربوط نیست. عوامل شخصی نقش بسیار مهمی دارند. نوع پوست (خشک یا چرب بودن)، دمای بدن، pH پوست، میزان تعریق و حتی رطوبت هوا میتوانند باعث شوند یک عطر روی یک نفر ماندگار و قوی باشد و روی نفر دیگر سریع محو شود.به همین دلیل است که گاهی عطری که روی دوستتان فوقالعاده عمل میکند، روی پوست شما نتیجهای کاملاً متفاوت دارد. این موضوع نشانهی بد بودن عطر نیست، بلکه بخشی طبیعی از تجربهی بویایی است.
✅️درایداون (Dry-down)؛ لحظهی قضاوت نهایی
درایداون فاز نهایی عطر است؛ جایی که نتهای پایه غالب میشوند و شخصیت واقعی عطر خود را نشان میدهد.بسیاری از قضاوتهای اشتباه درباره عطر، بهدلیل تست نکردن درایداون اتفاق میافتد.
✅️غلظتها (Concentration)؛ چرا اسم عطرها فرق دارد؟
✅️Parfum / Extrait de Parfum
دارای ۲۰ تا ۴۰ درصد اسانس.
ماندگاری بالا (۸ تا ۱۲ ساعت یا بیشتر)، پخش نزدیکپوست، عمیق و لوکس.
نمونه: Chanel No.5 Parfum.
✅️Eau de Parfum (EDP)
۱۵ تا ۲۰ درصد اسانس.
تعادل عالی بین ماندگاری و پخش بو.
نمونه: YSL Black Opium.
✅️Eau de Toilette (EDT)
۵ تا ۱۵ درصد اسانس.
سبکتر، شفافتر، مناسب استفاده روزمره.
نمونه: Bleu de Chanel EDT.
✅️Eau de Cologne (EDC)
۲ تا ۵ درصد اسانس.
فرّار، مرکباتی و انرژیبخش.
نمونه: 4711 Original.
✅️Eau Fraîche
۱ تا ۳ درصد اسانس.
بسیار سبک و تازهکننده.
نمونه: Dior Homme Cologne.
❗️ اشتباهات رایج در برداشت از غلظت عطرها
یکی از رایجترین خطاها این است که تصور میشود هرچه غلظت بالاتر باشد، عطر حتماً بهتر یا قویتر است. در حالیکه بسیاری از عطرهای EDT در شرایط گرم یا محیطهای کاری، انتخاب هوشمندانهتری نسبت به Parfum هستند.
همچنین قضاوت زودهنگام قبل از رسیدن عطر به مرحلهی درایداون، یا تست چند عطر پشتسرهم، میتواند باعث تصمیم اشتباه شود. در بسیاری از موارد، نارضایتی از عطر به دلیل نحوهی تست است، نه خود عطر.
📌مقاله جامع انواع غلظت های عطر
برچسبها و پسوندهای رایج عطرسازی
✅️Absolu / Absolue (ابسولو)
واژهی «ابسولو» معمولاً به نسخهای خاصتر، غلیظتر یا کاملتر نسبت به نسخه اصلی اشاره دارد. این نسخهها اغلب گرمتر، عمیقتر یا جدیتر طراحی میشوند و معمولاً مخاطب بالغتری دارند.
نمونهها:
Armani Code Absolu → گرمتر و شیرینتر از نسخه اصلی.
Creed Aventus Absolu → نسخهای کلکسیونی و کمیاب با تغییراتی در میوه و چوب.
❗️نکته مهم:ابسولو الزاماً به معنی افزایش غلظت نیست؛ گاهی فقط بازطراحی رایحه است.همچنین نباید آن را با Absolute (ماده خام طبیعی مثل Rose Absolute) اشتباه گرفت.
✅️Intense (اینتنس)
اینتنس یعنی نسخهای پررنگتر، عمیقتر یا قویتر نسبت به نسخه اصلی.اما این «قویتر بودن» همیشه به معنی ماندگاری بیشتر نیست؛ گاهی فقط تغییر شخصیت رایحه است.
نمونهها:
Dior Homme Intense
Light Blue Intense
در بسیاری از موارد، نسخه Intense رسمیتر، شبانهتر یا احساسیتر از نسخه اصلی است.
✅️Extreme (اکستریم)
Extreme معمولاً به نسخهای اشاره دارد که تغییرات محسوستری در شدت، غلظت یا حتی ساختار مولکولی رایحه دارد.این نسخهها اغلب جسورتر و خاصپسندتر هستند.
نمونه:
Tom Ford Noir Extreme → شیرینتر، گورماندتر و سنگینتر از Noir اصلی.
✅️Elixir (الکسیر)
Elixir معمولاً نسخهای غلیظ، اشرافی و کاملاً متفاوت از نسخه اصلی است.در بسیاری از برندها، Elixir به معنای «بازطراحی کامل» است، نه فقط تقویت نسخه قبلی.
نمونه:
Dior Sauvage Elixir → ادویهای، تیره، جدی و کاملاً متفاوت از Sauvage EDT.
📌نکته:اصطلاحاتی مثل Intense، Extreme یا Elixir در همه برندها معنای یکسانی ندارند. هر برند زبان و فلسفهی بویایی خودش را دارد. برای مثال، یک نسخه Intense ممکن است در یک برند به معنی افزایش گرما و شیرینی باشد، اما در برندی دیگر به معنای تغییر ساختار رایحه یا تأکید بر یک نت خاص.به همین دلیل، نمیتوان فقط بر اساس نام، دربارهی ماندگاری یا قدرت یک عطر قضاوت کرد.شناخت سبک برند، به اندازهی خود اصطلاح اهمیت دارد.
✅️Noir (نویر)
نویر به حالوهوای تیره، تلخ، مرموز و شبانه اشاره دارد.این برچسب معمولاً برای عطرهایی با فضای عمیق، اغواگر و رسمی استفاده میشود.
نمونهها:
Tom Ford Noir Extreme
Noir de Noir
✅️Aqua / Blue (آکوا / بلو)
این واژهها به رایحههای دریایی، آبی و خنک اشاره دارند.اغلب حس تمیزی، طراوت و استفاده روزمره را القا میکنند.
نمونهها:
Acqua di Gio
Dylan Blue
✅️Incense / Encens (اینسنس)
به روایح بخوری، دودی، چوبی و رزینی گفته میشود.این دسته معمولاً حس معنوی، سنگین و عمیق دارند.
نمونه:
AFNAN – Supremacy Incense
✅️Royal (رویال)
رویال بیشتر یک برچسب بازاریابی است که حس اشرافی و لوکس را منتقل میکند.الزاماً به ساختار رایحه یا غلظت خاصی اشاره ندارد.
نمونه:
Creed Royal Oud
📌بازاریابی یا واقعیت؟
برخی واژهها مثل Royal، Pure، Privé یا Limited Edition بیشتر بار احساسی و بازاریابی دارند تا تعریف فنی دقیق. این اصطلاحات الزاماً تضمینکنندهی کیفیت بالاتر یا ماندگاری بیشتر نیستند و گاهی فقط به حس لوکس بودن یا متفاوت جلوه دادن محصول کمک میکنند.شناخت این موضوع کمک میکند هنگام خرید، بهجای تمرکز روی نامها، به ترکیب رایحه و سبک عطر توجه کنید.
خانوادههای بویایی؛ نقشهی بزرگ دنیای عطر
خانواده بویایی به شما کمک میکند قبل از تست، حدس بزنید با چه فضایی روبهرو هستید.
🔸️Floral (گلی):
لطیف، رمانتیک یا پودری.
نمونه: Gucci Bloom.
🔸️Citrus (مرکباتی):
شاداب، شفاف و انرژیبخش.
نمونه: Eau Sauvage Dior.
🔸️Woody (چوبی):
خشک، گرم یا عمیق.
نمونه: Terre d’Hermès.
🔸️Amber / Oriental (گرم و شرقی):
وانیلی، ادویهای، اغواگر.
نمونه: Opium YSL.
🔸️Gourmand (خوراکی):
شیرین، خوراکی و اعتیادآور.
نمونه: Mugler Angel.
🔸️Chypre:
مرکبات، اوکموس و ساختار کلاسیک.
نمونه: Chanel Cristalle.
🔸️Fougère:
آروماتیک مردانه، تمیز و کلاسیک.
نمونه: Drakkar Noir.
🔸️Aquatic:
دریایی و خنک.نمونه: Cool Water.
🔸️Leather:
چرمی، تلخ و جسور.نمونه: Tuscan Leather.
📌 انتخاب خانواده بویایی بر اساس موقعیت
شناخت خانوادههای بویایی فقط جنبه تئوریک ندارد؛ بلکه مستقیماً به انتخاب درست در موقعیتهای مختلف کمک میکند. رایحههای آبی و مرکباتی معمولاً برای استفاده روزانه، محیط کار و هوای گرم مناسبترند، در حالیکه خانوادههای گورماند، کهربایی یا چرمی بیشتر برای شب، فصل سرد یا موقعیتهای رسمی توصیه میشوند.درک این تفاوتها باعث میشود عطری را انتخاب کنید که با فضا و زمان استفاده هماهنگ باشد، نه اینکه صرفاً خوشبو به نظر برسد.
📌 چرا یک عطر برای یک نفر جذاب و برای دیگری آزاردهنده است؟
درک رایحه فقط یک فرآیند شیمیایی نیست،حافظه و احساس نقش مهمی در آن دارند. بوها بهطور مستقیم با خاطرات و تجربههای گذشته ما ارتباط دارند. به همین دلیل، یک رایحه ممکن است برای فردی آرامشبخش و نوستالژیک باشد و برای فردی دیگر ناخوشایند یا سنگین.این تفاوت برداشت، بخشی طبیعی از دنیای عطر است و نشان میده که انتخاب عطر، کاملاً شخصی است.
✅️فلنکر (Flanker)
فلنکر نسخه جانبی یک عطر موفق است که با تغییراتی در رایحه، غلظت یا حالوهوا عرضه میشود تا سلیقههای مختلف را پوشش دهد.
مثال:
Sauvage EDT → Sauvage Elixir
فلنکرها لزوماً ضعیفتر یا بهتر نیستند؛ فقط متفاوتاند.
✅️نیش (Niche) در برابر دیزاینر (Designer)
نیش:تولید محدود، خلاقیت آزاد، تمرکز روی رایحه، قیمت بالاتر.
نمونه: Amouage، Le Labo.
دیزاینر:برندهای مد، همهپسندتر، تولید انبوه.
نمونه: Chanel، Dior.
✅️خستگی بویایی (Olfactory Fatigue)
وقتی بینی شما به یک بو عادت میکند و دیگر آن را حس نمیکند.این به معنی محو شدن عطر نیست.
راهکار:فاصله گرفتن، هوای تازه، تغییر محیط.
✅️فیکساتیو (Fixative)
مواد تثبیتکنندهای که به افزایش ماندگاری کمک میکنند.طبیعی: عنبر، مشک.سنتتیک: آمبروکسان.
✅️مواد سنتتیک (Synthetic)
مواد سنتتیک در عطرسازی، مولکولهایی هستند که در آزمایشگاه ساخته میشوند تا یک رایحه مشخص را بازسازی یا تقویت کنند.این مواد لزوماً «غیرطبیعیِ بیکیفیت» نیستند، بلکه پاسخ عطرسازی مدرن به محدودیتهای منابع طبیعی هستند.در گذشته، بسیاری از روایح از منابع طبیعی کمیاب یا حتی حیوانی بهدست میامدند. امروزه به دلایل اخلاقی، زیستمحیطی، پایداری و ثبات کیفیت، مسیر عطرسازی به سمت استفاده گسترده از مولکولهای سنتتیک حرکت کرده است.مواد سنتتیک چند نقش کلیدی دارند:افزایش ماندگاری و پخش بو _ایجاد ثبات رایحه در تولید انبوه _امکان بازسازی روایحی که در طبیعت ناپایدار یا بسیار گران هستند _خلق رایحههایی که اصلاً در طبیعت وجود ندارند.مولکولهایی مثل آمبروکسان، ایزو ای سوپر یا هدیون نمونههایی از سنتتیکهایی هستند که بدون آنها بسیاری از عطرهای مدرن قابل تصور نیستند.نکته مهم این است که سنتتیک بودن به معنی کیفیت پایین نیست؛ کیفیت یک عطر به تعادل، فرمولاسیون و مهارت عطرساز بستگی دارد، نه صرفاً منبع مواد اولیه.
📌نقش و تاثیر نتهای سنتتیک در عطرسازی
✅️ مَسِریشن (Maceration)
مَسِریشن به فرآیندی گفته میشود که طی آن، عطر پس از تولید و ترکیب نهایی مواد، برای مدتی مشخص استراحت میکند تا اجزای آن به تعادل بویایی برسند. در این دوره، مولکولها بهتر با یکدیگر هماهنگ میشوند و رایحه یکدستتر و نرمتر میشود.به همین دلیل است که بعضی عطرها بعد از مدتی استفاده، عملکرد بهتری از نظر ماندگاری، پخش بو یا عمق رایحه نشان میدهند. این تغییر معمولاً به معنی «قویتر شدن» نیست، بلکه به معنی بالانستر شدن ترکیب است.
✅️Layering (لیرینگ)
ترکیب دو یا چند عطر برای ساخت امضای شخصی.مثال معروف: Molecule 01 با تقریباً هر عطر دیگر.
اصطلاحات خرید و کلکسیونی
✅️Blind Buy:
خرید بدون تست؛ ریسکپذیر.
📌اگر قصد خرید عطر بدون تست را دارید،بهتر است بدانید برخی سبکها ریسک کمتری دارند.رایحههای مرکباتی، آبی و فوژه معمولاً امنتر هستند، در حالیکه عطرهای بخوری، چرمی، انیمالیک یا نسخههای Elixir و Extreme برای افراد کمتجربه میتوانند چالشبرانگیز باشند.در Blind Buy، شناخت اصطلاحات عطری نقش کلیدی در کاهش ریسک دارد.
✅️Vintage:
نسخههای قدیمیتر با فرمول متفاوت.
✅️Reformulation:
تغییر فرمول به دلایل قانونی یا اقتصادی.
✅️Limited Edition:
نسخه محدود مخصوص کلکسیونرها.
✅️Tester / Sample / Decant:
نسخههای تستی یا حجم کم.
✅️Batch Code:
کد تولید برای تشخیص اصالت و تاریخ ساخت.
وقتی این اصطلاحات را بلد باشید چه اتفاقی میافتد؟
✔️میدانید چرا عطرتان زود محو میشود.
✔️میفهمید چرا بعضی عطرها بیشازحد قوی یا خفهکنندهاند.
✔️فرق EDT، EDP و Parfum را در موقعیت درست استفاده میکنید.
✔️درک میکنید که فلنکر یا ابسولو الزاماً ترفند فروش نیست، بلکه تجربهای متفاوت است.
✔️دیگر سردرگم نمیشوید و با اعتمادبهنفس میتوانید عطر امضای خودتان را پیدا کنید.
بهبیان ساده، سواد عطری همان چیزی است که شما را از یک مصرفکننده معمولی به یک انتخابگر آگاه و حرفهای تبدیل میکند.از این پس، هر بار که واژههایی مثل «لانگویتی» یا «سیاژ» را میشنوید، نهتنها معنیشان را میدانید، بلکه میتوانید آنها را در تجربهی بویایی خودتان حس و تحلیل کنید.
دیفرپرفیوم
ارادت🫡
دیدگاه خود را بنویسید